California Tüketici Hakları ve Dolandırıcılıktan Korunma Rehberi
Sahte banka mesajı, kimlik hırsızlığı, kripto ve yatırım tuzakları, abonelik sorunları ve doğru şikâyet kurumunu bulmak için Türkçe rehber.
Tüketici Hakları ve Dolandırıcılık: nereden başlamalı?
Sahte banka mesajı, kimlik hırsızlığı, kripto ve yatırım tuzakları, abonelik sorunları ve doğru şikâyet kurumunu bulmak için Türkçe rehber.
Acil baskıyı dolandırıcılık işareti olarak görün
Dolandırıcılar genellikle hesabın kapanacağı, polisin geleceği, yatırım fırsatının biteceği veya bir yakının tehlikede olduğu mesajıyla düşünme süresini kısaltır. Hediye kartı, kripto, wire transfer veya bilinmeyen hesaba anında ödeme talebi ciddi uyarıdır.
Arayan numara ve ekranda görünen kurum adı taklit edilebilir. Telefonu kapatın ve kurumun kartınızda veya resmî sitesinde yazan numarasını kendiniz arayın. Mesajdaki bağlantıya tıklamayın.
- Acele ettirme
- Gizli tutma talebi
- Ön ödeme
- Hediye kartı veya kripto
- Şifre ve doğrulama kodu isteme
Banka ve ödeme dolandırıcılığında ilk saatleri kullanın
Yetkisiz işlem görürseniz bankanın sahte mesajdaki değil resmî kanalındaki fraud birimini hemen arayın. Kartı kilitleyin, çevrimiçi şifreyi değiştirin ve aynı şifreyi kullandığınız başka hesapları güncelleyin. İşlem numarası ve görüşme kaydı tutun.
Zelle, wire, çek, kredi kartı ve banka kartında itiraz süreçleri farklıdır. Para gönderme yöntemini ve tarihi net söyleyin. Bankanın gönderdiği yazılı sonucu saklayın ve gerekirse düzenleyici kurumun şikâyet kanalını kullanın.
Kimlik hırsızlığında kayıtları dondurun
Adınıza hesap açıldığı şüphesinde üç kredi bürosunda credit freeze düşünün ve raporları inceleyin. IdentityTheft.gov üzerinden kişisel kurtarma planı oluşturulabilir. Sahte vergi, işsizlik veya sağlık kaydı varsa ilgili kurumlara ayrıca bildirim gerekebilir.
Social Security numarası, pasaport veya sürücü belgesi görüntülerini sıradan e-postayla göndermeyin. İki aşamalı doğrulama kullanın; mümkünse SMS yerine kimlik doğrulama uygulamasını tercih edin.
Yatırım ve kripto teklifini lisans üzerinden doğrulayın
Sosyal medya tanışıklığı, romantik ilişki veya grup sohbeti üzerinden gelen yüksek kazanç vaadi yaygın bir yöntemdir. Ekrandaki sahte kâr, paranın gerçekten çekilebildiği anlamına gelmez. Para çekmek için vergi veya aktivasyon ücreti istenmesi önemli bir uyarıdır.
Kişi veya şirketin lisans ve kayıt durumunu DFPI, SEC, FINRA veya ilgili resmî veritabanından araştırın. Yalnızca verilen bağlantıyı değil kurumun adını bağımsız olarak arayın. Garantili yüksek getiri iddiasına güvenmeyin.
Şikâyeti doğru kuruma ve belgelerle yapın
California Attorney General her bireysel anlaşmazlığı çözen mahkeme değildir; konuya göre başka kurum yetkili olabilir. Finansal hizmet için DFPI, lisanslı meslek için Department of Consumer Affairs, federal dolandırıcılık için FTC veya ilgili düzenleyici kurum doğru başlangıç olabilir.
Şikâyette tarih, tutar, şirket adı, iletişim yöntemi, sözleşme ve istediğiniz çözümü kısa sırayla yazın. Hassas şifreleri veya tam Social Security numarasını normal metne eklemeyin. Başvuru numarasını saklayın.
Resmî bağlantılar
Bu rehberdeki 5 resmî kaynak son olarak tarihinde kontrol edildi.
Kısa ve doğrudan cevaplar
Banka arıyormuş gibi görünen numaraya güvenebilir miyim?
Hayır. Arayan kimliği taklit edilebilir. Telefonu kapatıp kartın arkasındaki veya bankanın resmî sitesindeki numarayı kendiniz arayın.
Dolandırıcıya para gönderdim; ne yapmalıyım?
Ödeme kuruluşu veya bankayla hemen iletişim kurun, hesabı koruyun, kayıtları saklayın ve uygun resmî şikâyet kanalına bildirin.
Credit freeze kredi skorumu düşürür mü?
Kredi dondurma skorunuzu düşürmez; yeni kredi açılması için rapora erişimi sınırlar. Mevcut hesaplarınızı kapatmaz.
